ALKA RADYOLOJİK TANI MERKEZİ

RENKLÝ DOPPLER ULTRASONOGRAFÝ

Vücuttaki damarlar içerisinde akan kaný görüntüler. Aðrýsýz bir taný yöntemidir. Prob adý verilen bir alet incelenecek damarýn üzerindeki ciltte gezdirilir. Prob ses dalgalarýný vücuda gönderir ve yansýyan ekolarý tekrar alýr. Bilgisayar aracýlýðý ile organlardan yansýyan ses dalgalarý görüntü haline dönüþtürülür. Damarlar içerisinde akan kan hücrelerinden yansýyanlar 'Doppler etkisi' oluþturur. Bu olay sabit duran bir kiþiye yaklaþan ve yanýndan geçerek ondan uzaklaþan ambulansýn sireninin kulaðýmýzda býraktýðý etkiye benzer. Ayný þekilde proba yaklaþan ve uzaklaþan kan hücrelerinden yansýyan ses dalgalarý damarlarýn farklý renklere boyanmasýna neden olur. Böylece vücutta normalde ters yönde akým içeren atar ve toplar damarlar birbirinden ayýrtedilebilir.

Ne Ýþe Yarar?
Doppler ultrasonografi ile vücudumuzun hemen her bölgesinde arter ve venlerdeki hastalýklar tanýnabilirler.

Ultrason Hakkýnda Bilinmesi Gerekenler
Kan damarlarýnýzýn incelenmesi için Doppler ultrasonografi tetkiki yaptýracaksanýz ultrason ile ilgili bilginiz olmasýna veya geçmiþte bu tetkiki yaptýrmýþ olmanýza raðmen hala sorularýnýz olabilir. Bu sorular Amerikan Ultrasonografi Enstitüsü (AIUM) nün yayýmlanmýþ verileri göz önüne alýnarak cevaplandýrýlmaya çalýþýlmýþtýr.

Ultrason Nedir?
Ultrason insan kulaðýnýn duyamayacaðý yükseklikte frekansa sahip ses dalgasýdýr. Cildin üzerinde gezdirilen bir prob yardýmýyla vücuda gönderilen ses iç organlardan geri yansýr. Yansýyan dalgalar (ekolar) prob tarafýndan tekrar alýnýr ve elektronik bir cihaz yardýmýyla iç organlarýn ekranda izlenebilen görüntüleri haline dönüþtürülür. Bu tip ultrason 2D veya iki-boyutlu ultrason olarak adlandýrýlýr. Devamlý olarak deðiþen bu görüntüler videokasete veya film kaðýdýna kaydedilebilir.

Doppler Ultrason Nedir?
Kan akýmýný deðerlendirmek için kullanýlan özel bir ultrason tipidir.

Geri dönen ekolarýn oluþturduðu görüntüler küçük monitörden izlenir. Ayrýca hareket eden kanýn yansýttýðý, geri dönen ses dalgalarý cihazdaki hoparlörlerden duyulabilir. Bu sesler aðaçlara çarpan rüzgarýn sesine benzer. Doktorun ekranda görüntüleri daha rahat görebilmesi için incelemenin yapýldýðý oda iþlem sýrasýnda karanlýktýr.

Klinikte kullanýlan birkaç çeþit Doppler ultrason tipi vardýr:

1. Devamlý Dalga Doppler Ultrason:
Kan damarlarýndaki akým hakkýnda bilgi saðlamak için ses dalgalarýnýn amplitüdündeki deðiþiklikleri kullanýr. Tetkiki yapan hekim daralmýþ bir bölgeden geçen kan akýmýný deðerlendirmek için probun oluþturduðu sesleri dinler. Ses farklýlýklarýna gore tanýyý koyar.

2. Dupleks Doppler Ultrason:
Dupleks Doppler ultrason kan damarlarýnýn ve damarlarý çevreleyen organlarýn görüntüsünü almak için standart ultrason yöntemlerini kullanýr. Ayrýca bir bilgisayar Doppler seslerini, incelenen damardaki kan akýmýnýn hýzý ve yönü hakkýnda bilgi veren grafiklere çevirir. Bu tip Doppler ultrasonla vücut içindeki yapýlarý görmek ve bu yapýlarýn içindeki kan akýmýný deðerlendirmek ayný anda mümkün olur. Bunu gerçekleþtirmek için ultrason makinasý ayný anda iki ultrason yöntemini birlikte kullanýr. Sadece damardaki kan akýmýnýn deðerlendirilmesi isteniyorsa dupleks Doppler ultrason kullanýlýr.

3. Renkli Doppler Ultrason:
Kan damarlarýnýn içerisinde akan kaný temsilen bir bilgisayar Doppler seslerini kan damarlarýnýn görüntüleri üzerine düþürür. Damardaki kan akýmýnýn hýz ve yönünü temsil eden renkler biçimine çevirir.

4. Power Doppler Ultrason:
Power Doppler ultrason akan kana renkli Doppler ultrasondan 5 kat daha duyarlý olan tekniktir. Power Doppler ultrason standart renkli Doppler ultrason yöntemiyle çok zor veya imkansýz olan görüntüleri elde edebilir. Ayrýca, power Doppler ultrason karaciðer, böbrekler, testisler gibi parankimatöz organlarda kan damarlarýndaki akýmý deðerlendirmek için kullanýlýr.

Doppler Ultrasonografi Neden Yapýlýr?
Doppler ultrason incelemesi kan damarlarý ve kanýn damarlardan geçiþi hakkýnda çok önemli bilgiler verir. Özellikle atar damar ve toplar damarlardaki problemleri deðerlendirmek için çok uygun bir yöntemdir. Vücudumuzun her yerinde kan damarlarý olduðundan Doppler ultrason vücudumuzun hemen hemen her yerinde kullanýlabilir. En sýk kullanýlan bölgeler boyun, kalp, karýn ve bacaklardýr.

Boyunda, Doppler ultrason en sýk þah damarlarýný (karotis) incelemek için kullanýlýr. Bu damarlar beyine kan taþýrlar ve týkanabilirler. Týkanma ‘‘inme''ye neden olabilir. Doppler ultrason ile kan akýmý ve yönünün doðru olup olmadýðý hakkýnda bilgi edinilir.

Karýn bölgesinde, Doppler ultrason baþlýca tansiyon yüksekliðini araþtýrmak amacýyla böbreklerin, siroz gibi hastalýklarý deðerlendirmek için karaciðerin, karýn aðrýsý nedenini araþtýrmak için barsaklara kan taþýyan damarlarýn, tümör içi ya da komþuluðundaki damarlarýn deðerlendilmesinde kullanýlýr.

Bacaklardaki kan akýmýnýn deðerlendirilmesinde, atar damarlardaki týkanýklýklarýn, toplar damarlardaki pýhtýlarýn yada bacak þiþmesinin nedeninin gösterilmesinde temel yöntemdir.

Tetkik Öncesi Hazýrlýk Gerekir mi? Tetkik Sýrasýnda Aðrý Olur mu?
Çoðu Doppler ultrason incelemesi için hazýrlýk gerekmez. Karýn bölgesini içeren incelemeler için tetkik öncesi 6 saat açlýk istenir. Ýnceleme sýrasýnda kullanýlan ve cilde sürülen jel kolayca silinebilmesine raðmen kolay yýkanabilen bir giysi giyilmesi önerilir. Ýnceleme aðrýlý deðildir.

Ýnceleme Ne Kadar Sürer?
Doppler ultrason incelemesi ortalama 15 – 60 dakika sürer. Ýþlemin süresi incelenecek vücut bölgesine ve anatomisinin zorluðuna göre deðiþir. Arteriyoskleroz (damar sertleþmesi) hastalýðýnda damarlarý deðerlendirmek güç olabilir ve tetkik daha fazla zaman alabilir.

Ýncelemeyi Kim Yapar?
Doppler ultrason konusunda uzmanlaþmýþ hekimler tarafýndan yapýlýr ve deðerlendirilir.

Tetkikin Tekrarý Gerekir mi?
Kontrol tetkikleri hastalýðýn tedaviye cevap verdiðini veya ilerlediðini deðerlendirmek için gerekli olabilir.

Güvenli Bir Yöntem midir?
Bilinen zararlý bir etkisi yoktur. Yýllardýr yaygýn olarak kullanýlan tanýsal ultrasona ait bildirilmiþ yan etki bulunmamaktadýr. Gelecekte ultrasonun olasý biyolojik etkilerinin tanýmlanmasý ihtimalinin olmasýna raðmen, bugünkü bilgilerimiz ultrasonun hastalara faydalarýnýn, eðer varsa bile, risklerinden daha aðýr bastýðý yönündedir.

Tetkikin Maliyeti Nedir?
Kaliteli Doppler ultrasonografi cihazlarýnýn fiyatý 100.000 Euro' dan baþlar. Bu cihazlar ayný bilgisayarlar gibi 4-5 yýlda bir geliþen teknolojiye uyum saðlamak için yenilenmek zorundadýr. Tüketim giderleri fazla deðildir.

ABD' ye ve Avrupa' ya göre ülkemizde tetkik ücretleri çok daha düþüktür. Bunun temel nedeni uzman doktor muayenesinin yurdumuzda diðer emekçi ücretleri gibi az olmasýdýr.

Aktif Ziyaretçi : 9       Toplam Ziyaretçi : 288631